گردشگري شهرستان اردبيل - آثار تاريخي و زيارتي
از ضلع شرقي
ميدان
عالي قاپوي اردبيل، از در بزرگي وارد حياطي گسترده به ابعاد 92*5/26
متر به شکل مستطيل ميشويم که داراي دو حوض و باغچههاي مخصوص گلکاري
است و ديوارهاي آجري طاقنمادار آن روي ازاره سنگي بنا شده است. اين
حياط داراي سردر کاشيکاري شده و باشکوه بود که به مرور زمان فرو ريخت.
حياط بزرگ شمال صحني است که با سنگ فرش شده ودر وسط داراي چشمه آبي است و بيشتر اطراف آن بناهايي که از کاشيهاي رنگارنگ معرق پوشيده شده، احاطه شده است. بسياري از سنگ فرشهاي آن مربوط به دوره اخير است.
رديف جنوبي حياط شمال، ايواني بزرگ است كه دو طرف آن دو طاقنماي كوتاهتر قرار گرفته است. طاقنماها هر يك داراي يك جفت سه كنج كاذب است كه داراي مقرنس است و روي آن نيز با كاشي مقرنس پوشيده شده است. ايوان داراي تاق دراز چهار مركزي است. ديوارهاي داخلي آن، با حاشيههاي كاشيكاري تزئين شده است و يك مجلس گچبري رنگآميزي شده كه در قابي از طرحهاي هندسي قرار گرفته، زينت بخش سطوح داخلي ايوان است. اين مجلس كه همه قسمتهاي آن با گچ پوشيده شده است، ترك خورده وگوشه و پائين طرف راست آن پيدا است.
قسمت غربي حياط مشتمل بر 9 دهنه طاقنما است كه داراي درها و دريچههاي باريك در سطح همكف و پنجرههايي با شبكههايي از كاشي معرق در سطح طبقة اول است. دهانة مركزي شامل راهرويي است كه از آنجا وارد حياط بزرگ ميشود. بالاي اين طاقنما مقرنسكاريهاي بزرگي است كه با كاشيهاي رنگارنگ معرق سياه و سفيد، زرد افرايي، آبي فيروزهاي، سبزو آبي سير پوشيده شده است.
جبهة شمالي حياط ايوان بزرگي
است كه با يك شبكة چوبي مزين به نقشهاي ه
ندسي،
بسته شده است. در اين نرده مشبك دري براي ورود به ايوان ساخته شده است
و از آنجا به بناي هشت گوش راه دارد. طرف غرب ايوان طاقنمايي قرار دارد
كه بر فراز آن نيمگنبدي است كه روي دو سهكنج كه با مقرنسكاري تزئين
يافته، تكيه دارد. اين طاقنما داراي دري است كه به راهرويي باز ميشود
و از آنجا به مطبخ و مسجد هشتگوش و به پلكاني كه به طبقه فوقاني منتهي
ميشود راه مييابد. سمت شرق ايوان طاقنماي كوتاهتر وعميقتر از تاقنماي
غربي قرار دارد. بر فراز اين طاقنما قسمتي از گنبدي قرار گرفته كه بر
سهكنج مزين بر مقرنسكاري تكيه دارد.
در ضلع شرقي حياط بزرگ دري به حياط كوچك يا به عبارتي ديگر، دالان غير مسقفي به ابعاد 5/14*7/5 متر باز ميشود كه بيت صحن اصلي بقعه و حياط بزرگ واقع شده است. در ضلع شمالي اين دالان دري است روبه شهيدگاه، و از ضلع جنوبي نيز دري به محوطهاي معروف به چلهخانه يا قربانگاه باز ميشود. ديوارهاي اين راهرو نيمطاقي با كاشيكاري معرق است ولي در حال حاضر، قسمتهاي اندكي از آن باقيمانده است.